Chantun Grischun elecziuns dal Cussegl grond e Regenza; term da 4 onns 2026–2030
Mussavia electoral Stimadas electuras e stimads electurs
Ils 14 da zercladur 2026 èn las elecziuns per la renovaziun totala dal Cussegl grond e da la Regenza. Quest mussavia electoral duai esser in agid per emplenir ils cedels electorals uschia, che Vossa vusch quinta. Faschai diever da Voss dretg da vuschar ed elegiai Vossa represchentanza en il Cussegl grond ed en la Regenza. per las elecziuns da renovaziun totala dals 14 da zercladur 2026 Cussegl grond e Regenza Kanton Graubünden Chantun Grischun Cantone dei Grigioni
Editura Chanzlia chantunala dal Grischun
3 Elecziuns dal Cussegl grond Elecziuns da la Regenza Infurmaziuns davart las elecziuns dal Cussegl grond dal chantun Grischun Situaziun da partenza 4 Sistem electoral 5 Glistas 2026 6 Emplenir il cedel electoral 6 Infurmaziuns davart las elecziuns da la Regenza dal chantun Grischun Situaziun da partenza 11 Sistem electoral 12 Emplenir il cedel electoral 13 Cuntegn Vuschar Infurmaziuns per vuschar Eleger è pli simpel che quai ch’ins pensa! 15
4 Legislativa Durada d’uffizi Circuls electorals / repartiziun dals sezs Elecziuns dal Cussegl grond Situaziun da partenza Il Cussegl grond è il parlament chantunal ed exequescha – cun resalva dals dretgs dal pievel – la pussanza suprema. El è l’autoritad legislativa e l’instanza da surveglianza suprema dal chantun Grischun. Il Cussegl grond ha 120 commembras e commembers che vegnan elegids dal pievel en 39 circuls electorals. La perioda d’uffizi importa 4 onns. La nova perioda d’uffizi cumenza l’emprim di da la sessiun d’avust 2026 e finescha cun il cumenzament da la sessiun d’avust 2030. Per eleger il Cussegl grond è il chantun dividì en 39 circuls electorals. A mintga circul electoral è attribuì in tschert dum- ber da sezs tut tenor sia populaziun svizra. In sez è dentant garantì a mintga circul electoral tras lescha. Avant mintga elecziun reparta la Regenza ils sezs da nov. Per las elecziuns actualas resulta la suandanta repartiziun dals sezs: Elecziuns dal Cussegl grond – Situaziun da partenza Circul electoral Sezs Circul electoral Sezs Circul electoral Sezs Circul electoral Sezs Alvaschagn 2 Tavau 5 Maiavilla 5 Scanvetg 2 Avras 1 Cadi 4 Mesauc 2 Schiers 3 Belfort 1 Tumleastga 3 Engiadin’Ota 8 Seewis 1 Bravuogn 1 Tschintg Vitgs 11 Poschiavo 2 Suot Tasna 3 Bregaglia 1 Foppa 6 Ramosch 1 Sur Tasna 1 Breil 1 Jenaz 1 Razén 7 Surses 1 Brusio 1 Claustra 3 Valragn 1 Tusaun 4 Calanca 1 Küblis 1 Roveredo 3 Trin 5 Cuira 21 Lumnezia 2 Stussavgia 1 Val Müstair 1 Churwalden 1 Luzein 1 Schons 1
5 Elecziuns dal Cussegl grond – Sistem electoral Procedura electorala da proporz Pukelsheim dubel Quorum / cundiziun da maiorz Sistem electoral Las 120 commembras e commembers dal Cussegl grond vegnan elegids tenor la procedura electorala da proporz. Parti- das u gruppaziuns (gruppas da glistas) pon inoltrar propostas electoralas (glistas) en tuts u mo en singuls circuls electorals. Colliaziuns da glistas n’èn betg permessas. Cun lur cedel electoral pon las electuras ed ils electurs dar maximalmain tantas vuschs sco il dumber da deputadas e deputads ch’èn d’eleger en lur circul electoral. Mintga vusch per ina candidata u in candidat è a medem temp ina vusch per la gruppa da glistas respectiva. Ils sezs vegnan repartids tenor la metoda dal «Pukelsheim dubel» (procedura da l’attribuziun dals sezs proporziunala dubla). Cun questa procedura vegnan ils 120 sezs attribuids sco emprim a las partidas u gruppaziuns (gruppas da glistas) en l’entir chantun – en proporziun da lur quotas d’electuras ed electurs (attribuziun superiura). En in proxim pass vegnan ils sezs da las gruppas da glistas repartids sin las singulas glistas en ils circuls electorals (sutattribuziun). La finala vegnan ils sezs repartids entaifer las glistas sin las candidatas ed ils can- didats cun las pli bleras vuschs, a norma dals sezs obtegnids. Per las elecziuns dal Cussegl grond vala in quorum legal sin plaun chantunal. Quai vul dir: ina partida u gruppaziun (grup- pa da glistas) sto cuntanscher ina quota d’electuras ed electurs d’almain 3 pertschient en il chantun per vegnir resguardada tar la repartiziun dals sezs. Ultra da quai vala ina cundiziun da maiorz: en mintga circul electoral survegn la glista cun las pli bleras vuschs almain in sez, sche la gruppa glistas (partida u gruppaziun) ha il dretg d’in tal sez tenor l’attribuziun superiura (sin plaun chantunal).
6 Glistas 2026 Sin il frontispizi dals cudeschets cun ils cedels electorals hai mintgamai ina survista da las glistas che sa participeschan en il circul electoral correspundent a las elecziuns dal Cussegl grond. Ina survista chantunala che mussa tge glistas che sa partici- peschan en tgenins dals 39 circuls electorals a las elecziuns dal Cussegl grond, chattais Vus sin la pagina d’internet dal chantun sut: www.gr.ch/grw-listen Elecziuns dal Cussegl grond – Glistas 2026 – Emplenir il cedel electoral Emplenir il cedel electoral Per tut las glistas da Voss circul electoral survegnis Vus cedels electorals prestampads sco er in cedel electoral betg prestam- pà (cedel electoral «vid»). Ils cedels electorals èn liads en fur- ma da bloc (cudeschet dal format A5). Per dar Vossa vusch stgarpais Vus giu il cedel electoral giavischà. Vus dastgais duvrar mo in cedel electoral uffizial prestampà u il cedel elec- toral «vid» – cedels electorals producids sez èn nunvalaivels. – Ils cedels electorals prestampads pudais Vus laschar sco ch’els èn u als modifitgar. Sin il cedel electoral «vid» pudais Vus cumbinar libramain las candidatas ed ils candidats. – Il cedel electoral dastga vegnir emplenì e midà mo persunalmain ed a maun. – Las midadas ston esser bain legiblas e cleras. – Per excluder confusiuns duain vegnir scrits si almain il num, il prenum ed il numer da la candidata u dal candidat giavischà. – Cedels electorals che cuntegnan remartgas offendentas u caracterisaziuns evidentas èn nunvalaivels. En il Cussegl grond pon vegnir elegids mo candidatas e can- didats che figureschan sin in dals cedels electorals uffizials (glistas) da Voss circul electoral. Cedels electorals utilisabels Emplenir il cedel electoral Candidatas e candidats elegibels
7 Elecziuns dal Cussegl grond – Emplenir il cedel electoral – In cedel electoral na dastga betg cuntegnair dapli nums da candidatas e candidats ch’il dumber da deputadas e depu- tads ch’èn d’eleger en il circul electoral respectiv (dumber da lingias sin il cedel electoral). – Ina candidata u in candidat dastga figurar maximalmain duas giadas sin il cedel electoral. En circuls electorals cun in sez mo ina giada. – Nums da memia vegnan stritgads dal biro electoral. – Per esser valaivel sto il cedel electoral cuntegnair en mintga cas almain il num d’ina candidata elegibla u d’in candidat elegibel. Vus dastgais duvrar mo in cedel electoral. Sche Vus mettais dapli ch’in cedel electoral en la cuverta da vuschar, è Vossa vusch nunvalaivla. Dumber da candidatas e candidats Impurtant:
8 Elecziuns dal Cussegl grond – Emplenir il cedel electoral Stritgar Panaschar Cumular Impurtant: Cedel electoral midà Vus pudais stritgar nums da candidatas e candidats prestam- pads. Uschia na survegnan questas persunas naginas vuschs da candidata u candidat. Las vuschs da partida da questa glista n’èn percunter betg pertutgadas da quai (lingias vidas = vuschs supplementaras per la glista respectiva). Sin il cedel electoral pudais Vus scriver nums da candidatas e candidats che figureschan sin autras glistas. Las vuschs cor- respundentas quintan pia sco vuschs da partida per las autras glistas e sco vuschs da candidata u candidat per las candidatas ed ils candidats menziunads. Vus pudais repeter a maun ina segunda giada in num pre- stampà u, sche Vus panaschais, scriver si duas giadas in num. Uschia survegn questa persuna duas vuschs da candidata u candidat e sia partida duas vuschs da partida. En circuls electorals cun in sez n’èsi betg pussaivel da cumular. Sch’in cedel electoral cuntegna – ultra dals nums prestampads – er anc lingias vidas, pudais Vus cumular e/u panaschar sin quest cedel electoral, senza stuair stritgar in auter num. Ils nums ston vegnir scrits ora. Virgulettas (’’), «dito», «do.», «idem» e.u.v. n’è betg valaivel.
9 Elecziuns dal Cussegl grond – Emplenir il cedel electoral Cedel electoral original Tgi che fa diever d’in cedel electoral prestampà, po dar giu quel senza midadas. La partida survegn tantas vuschs (vuschs da partida) sco quai ch’il cedel electoral cuntegna nums (nums da las candidatas e dals candidats) ed eventualas lingias vidas (vuschs supplementaras). Cedel electoral midà Exempel
Grossratswahlen vom 14. Juni 2026
Elecziuns dal Cussegl grond dals 14 da zercladur 2026
Elezioni del Gran Consiglio del 14 giugno 2026
Wahlkreis / Circul electoral / Circondario elettorale Sitze / Sezs / Seggi
1 1 r e fr ö D f n ü F Wahlzettel Nr. Cedel electoral nr. Scheda n.
01 Partei A Graubünden Partida A Grischun Partito A Grigioni 01.01 Mustermann Hans, 1968, Projektleiter, Landquart 1 01.02 Platzhalter Patrizia, 1980, Lehrerin, Trimmis 2 01.03 Niemand Norbert, 1963, Landmaschinenmechaniker, Untervaz 3 01.04 Beispiel Berta, 1964, Tierärztin, Zizers 4 01.05 Stellvertreter Stefan, 1962, Geschäftsführer, Landquart 5 01.06 Mitsitzer Mirjam, 1982, Kauffrau, Trimmis 6 01.07 Teilnehmer Tim, 1998, Student, Untervaz 7 01.08 Substitut Susanne, 1974, Wissenschaftlerin, Zizers 8 01.09 Mitredner Michael, 1990, Elektroinstallateur, Trimmis 9 01.10 Wählbar Walter, 1997, Landwirt, Landquart 10 01.11 Vorschlag Laura, 1987, Hausfrau, Untervaz 11 02.11 Neutral Nicole 01.07 Teilnehmer Tim
10 Elecziuns dal Cussegl grond – Emplenir il cedel electoral Cedel electoral betg prestampà (vid) Tgi che fa diever dal cedel electoral «vid», po – na sto dentant betg – scriver si il numer d’ordinaziun e/u la designaziun da la partida d’in cedel electoral prestampà da ses circul elec- toral. Sche la designaziun ed il numer d’ordinaziun mancan, na vegnan las lingias vidas betg quintadas. En quest cas sa tracti da vuschs vidas. Il cedel electoral «vid» sto cuntegnair almain il num d’ina can- didata elegibla u d’in candidat elegibel. Cumular è pussaivel er qua mo en circuls electorals cun plirs sezs. Vuschs supplementaras Sch’in cedel electoral cuntegna lingias vidas, vegnan quel- las quintadas sco vuschs supplementaras per la glista ch’è inditgada sin il cedel electoral cun la designaziun da la partida u cun il numer d’ordinaziun. Cedel electoral vid Exempel
Wahlkreis / Circul electoral / Circondario elettorale Sitze / Sezs / Seggi
1 1 r e fr ö D f n ü F Wahlzettel Nr. Cedel electoral nr. Scheda n.
Grossratswahlen vom 14. Juni 2026
Elecziuns dal Cussegl grond dals 14 da zercladur 2026
Elezioni del Gran Consiglio del 14 giugno 2026
Liste Nr. Glista nr. Lista n. Listenbezeichnung: Designaziun da la glista: Intestazione di lista:
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11 01.01 Mustermann Hans 01.07 Teilnehmer Tim 02.02 Beisitzer Bruno 02.04 Kandidat Robert 03.05 Bewerberin Erika 04.03 Vorschlag Verena 04.03 Vorschlag Verena Partei A 01
11 Executiva Durada d’uffizi Elecziuns da la Regenza Situaziun da partenza La Regenza è l’autoritad directiva ed executiva suprema dal chantun Grischun. Ella consista da tschintg commembras e commembers. Mintga commembra e commember da la Regenza è scheffa resp. schef d’in departament da l’admini- straziun chantunala e suttastat en questa funcziun a la Regen- za sco autoritad colleghiala. La perioda d’uffizi dura 4 onns. La nova perioda d’uffizi cu- menza il 1. da schaner 2027 e finescha ils 31 da december 2030. Elecziuns da la Regenza – Situaziun da partenza
12 Elecziuns da la Regen